- To będzie najbardziej „zielone” muzeum w Warszawie? Projekt WXCA robi wrażenie
- Koniec muzealnego chłodu. Nowe wnętrza mają angażować wszystkie zmysły
- Architektura przyszłości nie odcina się od natury. Ten projekt pokazuje dlaczego
- Łazienki Królewskie szykują wielką zmianę. To będzie muzeum nowej generacji
Położone w części Folwarku Koszary Kantonistów należą do mniej oczywistych, ale niezwykle interesujących obiektów na terenie Łazienek Królewskich. XIX-wieczny budynek z 1828 roku przez dekady pozostawał nieco na uboczu głównych tras zwiedzania. Planowana przebudowa ma to całkowicie zmienić.
Projekt autorstwa pracowni WXCA zakłada nie tylko gruntowną modernizację zabytku, lecz także symboliczne „odwrócenie” budynku. Obecnie wejście do muzeum znajduje się od północy, co sprawia, że strefa wejściowa jest ciemna i mało reprezentacyjna. Architekci chcą przywrócić historyczne otwarcie od strony południowej – w kierunku dawnego padoku i zieleni ogrodu.
To właśnie ten gest stanie się najważniejszym elementem całej transformacji. Dzięki nowemu układowi Koszary Kantonistów ponownie połączą się z krajobrazem Łazienek i naturalnym ruchem spacerowym odwiedzających.
To będzie najbardziej „zielone” muzeum w Warszawie? Projekt WXCA robi wrażenie
Przed budynkiem powstanie krajobrazowe plateau z elementami małej architektury i okrągłym oczkiem wodnym podkreślającym oś kompozycyjną obiektu. Ta przestrzeń ma pełnić funkcję nie tylko reprezentacyjnego wejścia, ale również miejsca odpoczynku, edukacji i obserwacji przyrody.
To szczególnie istotne w kontekście samego charakteru Łazienek Królewskich, które są jednym z najbardziej wyjątkowych miejskich ekosystemów w Polsce.
„Łazienki Królewskie to dom wielu mieszkańców, stanowi schronienie dla pawi, wiewiórek, lisów, jeży, ptaków i innych gatunków dzikich zwierząt, które od lat współtworzą wyjątkowy charakter tego miejsca. Projektując rewitalizowaną przestrzeń, chcieliśmy podkreślić tę harmonijną koegzystencję natury i architektury” – podkreśla Ewelina Szeląg z WXCA.
W praktyce oznacza to architekturę projektowaną z dużą wrażliwością na istniejący krajobraz, rytm miejsca i lokalny ekosystem. To podejście coraz mocniej definiuje współczesne projektowanie przestrzeni publicznych i muzealnych w Europie.
Koniec muzealnego chłodu. Nowe wnętrza mają angażować wszystkie zmysły
Równie istotna jak przebudowa samego budynku będzie nowa aranżacja wystawy stałej. Projektanci odchodzą od tradycyjnego modelu ekspozycji, w którym eksponat funkcjonuje w izolacji. Nowa narracja ma zachęcać do refleksji nad relacją człowieka z naturą i zwierzętami.
Ekspozycja zostanie zorganizowana wokół pięciu sposobów budowania tych relacji: obserwowania, badania, polowania, oswajania i kolekcjonowania. Głównymi nośnikami opowieści będą dzieła sztuki oraz rzadkie taksydermie, uzupełnione rozbudowaną scenografią i przestrzeniami edukacyjnymi.
Architektura wnętrz pozostanie oszczędna i elegancka. Dominować mają złamane biele ścian, ciepłe drewno gablot i dębowe podłogi. Projekt przewiduje także odsłonięcie historycznych elementów konstrukcyjnych – dębowych belek stropowych, oryginalnych murów oraz przywrócenie klatki schodowej do pierwotnej lokalizacji.
Czytaj też:
Polskie muzea docenione na świecie – dostały międzynarodową nagrodę
To bardzo wyraźny trend widoczny dziś w projektowaniu muzeów i galerii: zamiast neutralnych, sterylnych przestrzeni coraz częściej eksponuje się autentyczność budynku i jego materialną historię.
Architektura przyszłości nie odcina się od natury. Ten projekt pokazuje dlaczego
Modernizacja Koszar Kantonistów wpisuje się w szerszą zmianę sposobu myślenia o muzeach. Dzisiejsze instytucje kultury coraz częściej pełnią rolę miejsc spotkań, edukacji i społecznego dialogu.
„Interesuje nas architektura uważna, taka, która nie dominuje nad miejscem, lecz wydobywa jego istniejące wartości i tożsamość. Dzisiejsze muzea powinny być przestrzeniami dialogu, otwartości i wspólnego doświadczenia” – mówi Marta Sękulska-Wrońska z WXCA.
W tym kontekście projekt Koszar Kantonistów można traktować jako modelowy przykład nowoczesnego muzealnictwa. Ważna staje się nie tylko sama ekspozycja, ale również doświadczenie przestrzeni, kontakt z naturą i dostępność dla różnych grup odbiorców. Po przebudowie cały obiekt zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Czytaj też:
Nagroda dla WXCA za projekt Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie
Łazienki Królewskie szykują wielką zmianę. To będzie muzeum nowej generacji
Prace budowlane mają rozpocząć się jeszcze w tym roku, a zakończenie inwestycji planowane jest na początek 2029 roku. Projekt WXCA pokazuje jednak coś więcej niż tylko modernizację zabytkowego obiektu. To opowieść o nowym modelu instytucji kultury – bardziej otwartej, wielofunkcyjnej i zanurzonej w lokalnym kontekście.
Koszary Kantonistów mają szansę stać się jednym z najciekawszych przykładów współczesnej architektury muzealnej w Polsce. Takiej, która nie konkuruje z historią ani naturą, lecz pozwala im wybrzmieć na nowo.
Czytaj też:
Tu dorastał Ryszard Kapuściński. Fiński domek na Polu Mokotowskim dostał drugie życieCzytaj też:
Co dalej z odbudową Pałacu Saskiego? Wkrótce konsultacjeCzytaj też:
Czy Muzeum Historii Polski to budynek-symbol? Rozmowa z architektami Krzysztofem Budziszem i Pawłem Grodzickim, autorami projektu