Przez lata bukszpan był symbolem uporządkowanego ogrodu. Geometryczne kule, niskie obwódki, zielone żywopłoty – trudno było znaleźć roślinę bardziej klasyczną. Problem w tym, że dziś coraz częściej zamiast eleganckich form widzę brunatne gałęzie oplecione pajęczynami. Ćma bukszpanowa zmieniła sposób myślenia o tym krzewie właściwie w całej Europie. I szczerze mówiąc, coraz rzadziej mam ochotę prowadzić z nią niekończącą się wojnę. Dlatego od kilku sezonów dużo bardziej interesują mnie rośliny, które dają podobny efekt wizualny, ale nie wymagają ciągłego ratowania.
Czytaj też:
Rozsypuję na świeżo dosianą trawę. Murawa wschodzi gęściej i nie łapie „łysych placków”
Dlaczego bukszpan przestał być „bezproblemowy”
Największym problemem pozostaje ćma bukszpanowa (Cydalima perspectalis), inwazyjny gatunek pochodzący z Azji. Jej gąsienice:
- błyskawicznie ogałacają krzewy z liści,
- potrafią zniszczyć wieloletnie nasadzenia w kilka tygodni,
- są aktywne od wiosny aż do jesieni.
Do tego dochodzą choroby grzybowe, zwłaszcza zamieranie pędów bukszpanu.
Badania prowadzone w Europie pokazują, że ćma bukszpanowa bardzo szybko adaptuje się do nowych warunków klimatycznych i rozszerza zasięg występowania. W praktyce oznacza to jedno: utrzymanie idealnego bukszpanu wymaga dziś dużo więcej pracy niż jeszcze dekadę temu.
Ostrokrzew japoński, czyli sobowtór bukszpanu
Jeśli ktoś pokaże dobrze prowadzony ostrokrzew japoński (Ilex crenata) z daleka, wiele osób nawet nie zauważy różnicy. Nic dziwnego, że jego potoczna nazwa to ostrokrzew bukszpanowy.
Ostrokrzew bukszpanowy:
- ma drobne, ciemnozielone liście,
- świetnie znosi formowanie,
- zachowuje zwarty pokrój przez cały rok.
To obecnie jedna z najlepszych alternatyw dla bukszpanu.
Ma jednak swoje wymagania:
- nie lubi wapiennej gleby,
- potrzebuje lekko kwaśnego podłoża,
- gorzej znosi przesuszenie.
Za to odwdzięcza się tym, czego dziś szuka większość ogrodników – spokojem.
Suchodrzew mirtolistmy rośnie szybciej i nie choruje
Ogromnym zaskoczeniem okazał się dla mnie suchodrzew mirtolistny (Lonicera nitida), nazywany też wiciokrzewem. To krzew:
- niezwykle odporny,
- szybko regenerujący się po cięciu,
- dobrze znoszący suszę i miejskie warunki.
W przeciwieństwie do bukszpanu:
- rośnie szybciej,
- łatwiej zagęszcza się po cięciu,
- rzadziej choruje.
Świetnie sprawdza się:
- na niskie żywopłoty,
- obwódki rabat,
- geometryczne formy.
I co ważne – nie wymaga ciągłego monitorowania pod kątem ćmy.
Trzmielina japońska daje coś więcej niż zieleń
Bukszpan ma jedną wadę: bywa monotonny. Dlatego coraz częściej sięgam po trzmielinę japońską (Euonymus japonicus), szczególnie odmiany o liściach:
- zielono-kremowych,
- złocistych,
- lekko błyszczących.
Ten krzew:
- dobrze znosi cięcie,
- szybko odbudowuje pokrój,
- rozjaśnia rabaty nawet zimą.
Przy okazji jego kwiaty i owoce mają większe znaczenie dla owadów i ptaków niż klasyczny bukszpan. Zobacz też: Twój ogród nie musi być szary zimą! 15 zimozielonych roślin, które zachwycają przez cały rok.
Czytaj też:
Wygląda jak róża, kwitnie wtedy, gdy ogród jeszcze śpi. Kamelia to arystokratka wśród krzewów
Największy błąd po usunięciu bukszpanu
Wiele osób popełnia ten sam błąd: sadzi nową roślinę dokładnie w tej samej, wyjałowionej ziemi. Po bukszpanie warto:
- wymienić część podłoża,
- dodać kompost,
- poprawić przepuszczalność gleby.
To szczególnie ważne po silnym porażeniu chorobami grzybowymi.
Czy warto całkowicie rezygnować z bukszpanu
Niekoniecznie. Pojedyncze egzemplarze wciąż mogą wyglądać świetnie, jeśli są regularnie kontrolowane. Ale jeśli ktoś zakłada nowy ogród i zależy mu na:
- mniejszej ilości oprysków,
- większej odporności roślin,
- łatwiejszej pielęgnacji,
alternatywy zaczynają mieć po prostu więcej sensu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o zamienniki bukszpanu
Jaka roślina najlepiej zastępuje bukszpan
Jedną z najlepszych alternatyw jest Ilex crenata, czyli ostrokrzew japoński.
Czy ćma bukszpanowa atakuje ostrokrzew japoński
Nie, ćma bukszpanowa żeruje głównie na bukszpanach.
Która roślina najlepiej nadaje się na niski żywopłot
Bardzo dobrze sprawdza się suchodrzew drobnolistny.
Czy trzmielina nadaje się do formowania
Tak, dobrze znosi cięcie i szybko się zagęszcza.
Dlaczego bukszpany tak często chorują
Osłabiają je zarówno choroby grzybowe, jak i intensywne żerowanie ćmy bukszpanowej.
Czytaj też:
Przytnij teraz, a bukszpan eksploduje zielenią. Większość robi to za późno Czytaj też:
Jest sobowtórem bukszpanów, a ćma bukszpanowa go nie ruszy