Dwunasta odsłona konkursu TEORIA, organizowanego przez Fundację im. Stefana Kuryłowicza, ponownie otwiera przestrzeń dla młodych architektów i architektek, którzy chcą wyjść poza projektowanie jako praktykę i potraktować architekturę jako narzędzie refleksji kulturowej. Nabór do programu trwa do 26 kwietnia 2026 roku i – jak co roku – stanowi jedną z najciekawszych inicjatyw na styku teorii, krytyki i pisania o architekturze w Polsce.
Architektura jako narracja, nie tylko forma
TEORIA od lat konsekwentnie redefiniuje sposób, w jaki mówi się o architekturze. Zamiast skupiać się wyłącznie na realizacjach, konkurs stawia na analizę – architekturę rozumianą jako zjawisko kulturowe, społeczne i polityczne. To propozycja dla tych, którzy chcą badać, interpretować i opisywać przestrzeń, zamiast jedynie ją projektować.
Zadanie konkursowe polega na przygotowaniu autorskiego, niepublikowanego wcześniej tekstu, który podejmuje temat relacji architektury i kultury w kontekście wybranego miasta. Kluczowe jest tu nie tyle samo miejsce, ile sposób jego odczytania – krytyczny, osobisty, często eksperymentalny.
Program, który kształtuje kompetencje pisarskie
Proces konkursowy został zaprojektowany jako wieloetapowy program rozwojowy. Pierwszym krokiem jest selekcja uczestników na podstawie portfolio tekstowego oraz listu motywacyjnego. Jury – złożone z uznanych postaci środowiska architektonicznego i medialnego, w tym Ewa P. Porębska, Grzegorz Piątek czy Marcin Szczelina – wybierze maksymalnie 12 osób.
Wyłonieni uczestnicy wezmą udział w intensywnych „Warsztatach pisania o architekturze”, które odbędą się w Warszawie w dniach 23–24 maja. To kluczowy moment programu – przestrzeń pracy koncepcyjnej, dyskusji i rozwijania warsztatu pod okiem mentorów i praktyków. W tegorocznej edycji mentorką jest Ewa P. Porębska, a wsparcie merytoryczne zapewnia m.in. Ewa Kuryłowicz.
Od eseju do książki
Po etapie warsztatowym uczestnicy mają dwa miesiące na przygotowanie finalnego tekstu. Najlepsza praca zostanie nie tylko nagrodzona finansowo (3 500 zł netto), ale przede wszystkim wydana w formie książki jako kolejny tom serii „Architektura Kultury – Kultura Architektury”. To wyjątkowa szansa na debiut wydawniczy w obszarze refleksji architektonicznej – dziedzinie wciąż niszowej, ale coraz bardziej istotnej w kontekście współczesnych przemian miejskich.
Kto powinien aplikować?
Program skierowany jest do osób do 40. roku życia, posiadających co najmniej dyplom studiów I stopnia na kierunku architektonicznym. Co istotne, konkurs ma charakter międzynarodowy i dopuszcza zarówno zgłoszenia indywidualne, jak i zespoły dwuosobowe.
TEORIA szczególnie premiuje tych, którzy:
- traktują pisanie jako narzędzie projektowe,
- interesują się krytyką architektury i teorią miasta,
- poszukują własnego języka opisu przestrzeni,
- chcą budować świadomą, odpowiedzialną narrację o architekturze.
Harmonogram: konkret i dyscyplina
- do 26 kwietnia 2026 – nabór zgłoszeń
- 8 maja 2026 – ogłoszenie uczestników warsztatów
- 23–24 maja 2026 – warsztaty w Warszawie
- 28 lipca 2026 – termin oddania tekstów
- do 18 sierpnia 2026 – ogłoszenie laureata
- listopad 2026 – publikacja książki
Dlaczego TEORIA ma znaczenie?
W kontekście współczesnej architektury – coraz silniej uwikłanej w procesy społeczne, ekonomiczne i środowiskowe – umiejętność jej krytycznego opisu staje się równie ważna jak sama praktyka projektowa. Konkurs TEORIA odpowiada na tę potrzebę, budując zaplecze intelektualne dla przyszłych architektów, kuratorów, badaczy i autorów.
To nie jest konkurs na „ładny tekst”. To laboratorium myślenia o architekturze jako narzędziu kultury.
Formularz zgłoszeniowy: https://fundacja-sk.pl/konkurs-teoria-2/
Regulamin konkursu: https://fundacja-sk.pl/konkurs-teoria/
Czytaj też:
Psy, prezydenci i wielka historia. Genialne zdjęcia Elliotta Erwitta w WarszawieCzytaj też:
Grand Hotel w Łodzi jako metafora pamięci. Nowa premiera w Starym Teatrze rozlicza historię