Hotel może być czymś więcej niż wygodnym miejscem do spania. Dobrze zaprojektowane wnętrze opowiada historię miasta, odwołuje się do lokalnej kultury i pozwala gościom doświadczyć miejsca w nieoczywisty sposób. O tym, jak przekładać lokalne inspiracje na język architektury, dlaczego sztuka powinna być obecna w projekcie od samego początku i jak zmienia się projektowanie aparthoteli, rozmawiamy z Martyną Farid, architektką i projektantką wnętrz, założycielką Aure Studio.
Lokalny charakter hoteli – jak go budować?
Dom.wprost: Od czego zaczynasz poznawanie miejsca, w którym ma powstać hotel? Gdzie szukasz inspiracji: w architekturze, historii, zwyczajach, rzemiośle, a może w rozmowach z mieszkańcami?
Martyna Farid: Zaczynam przede wszystkim od analizy samego budynku i jego otoczenia. Interesuje mnie jego architektura, historia miejsca, ale też lokalna kultura, folklor, sztuka czy rzemiosło. Staram się znaleźć coś, co jest charakterystyczne dla danej lokalizacji i może stać się punktem wyjścia do stworzenia autorskiej koncepcji.
Nie zawsze musi to być coś oczywistego czy powszechnie kojarzonego z danym miastem. Czasami znacznie ciekawsze inspiracje można znaleźć w mniej znanych historiach, lokalnych legendach czy tradycjach.
Galeria:
Hotele projektu Aure Studio
Jak przekładasz te inspiracje na konkretne rozwiązania we wnętrzach? Czy możesz podać przykłady ze swoich projektów?
Staram się interpretować te inspiracje na swój sposób, nigdy nie traktuję ich dosłownie. Nie chodzi mi o przenoszenie konkretnych motywów czy symboli do wnętrza, ale raczej o znalezienie pewnych cech, które można przełożyć na język architektury.
Ostatnio pracowałam nad projektem hotelu w Wilnie i podczas poszukiwania inspiracji odkryłam, jak silnie miasto jest związane z muzyką. Odbywa się tam wiele festiwali jazzowych, a dodatkowo Litwa ma wyjątkową tradycję polifonicznych pieśni Sutartinės, wpisanych na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
To stało się dla mnie punktem wyjścia do stworzenia wnętrza inspirowanego kulturą muzyczną tego miejsca. Zaczęliśmy się zastanawiać, w jaki sposób można przełożyć takie zjawiska jak rytm, polifonia, rezonans czy improwizacja na język wizualny. Rytm może być wyrażony przez powtarzalność elementów, polifonia przez nakładanie się różnych warstw, a improwizacja przez nieoczywiste zestawienia form, materiałów i kolorów.
To było bardzo ciekawe ćwiczenie projektowe, ponieważ próbowaliśmy przetłumaczyć coś, co odbieramy słuchem, na doświadczenie wizualne i przestrzenne. Zależało mi na tym, żeby gość niekoniecznie od razu rozpoznawał muzyczne inspiracje, ale żeby mógł w pewnym sensie doświadczyć ich poprzez architekturę wnętrza.
Co sprawia, że gość po przebudzeniu czuje, że jest właśnie w Tallinnie, Warszawie czy innym mieście? Jak budować to poczucie miejsca bez sięgania po oczywiste symbole i turystyczne skojarzenia?
Myślę, że przede wszystkim trzeba odejść od myślenia o lokalnym charakterze jako o zestawie symboli, które wystarczy umieścić we wnętrzu. Samo wykorzystanie charakterystycznego motywu czy grafiki przedstawiającej panoramę miasta nie sprawi jeszcze, że przestrzeń stanie się autentyczna.
Dla mnie ważniejsze jest to, żeby projekt rzeczywiście wynikał z kontekstu miejsca, jego architektury, historii czy kultury. Nie chodzi przy tym o dosłowne odtwarzanie tych elementów, ale o ich interpretację i stworzenie na tej podstawie czegoś nowego.
Myślę też, że nie wszystko musi być dla gościa od razu czytelne. Czasami znacznie ciekawsze jest wnętrze, które budzi pewną ciekawość, skłania do zadawania pytań i stopniowego odkrywania historii, która za nim stoi.
W ten sposób hotel może stać się częścią doświadczenia podróży, a nie tylko neutralnym miejscem noclegowym, które mogłoby znajdować się w dowolnym mieście na świecie.
Czytaj też:
Tak mieszkał Józef Piłsudski. Dom dostał od Narodu, zbudowali go saperzy. Nie wszystko im wyszło
Ile swobody daje pod tym względem projektowanie hotelu sieciowego? Jak godzisz standardy marki z lokalnym charakterem?
Standardy sieci hotelowych są bardzo różne. Niektóre marki mają precyzyjnie określone wytyczne, których należy ściśle przestrzegać, podczas gdy inne wręcz oczekują od projektanta autorskiej interpretacji i indywidualnego podejścia do każdego obiektu.
Tam, gdzie mamy przestrzeń na własne rozwiązania, szukamy inspiracji przede wszystkim w kontekście danego miejsca. Analizujemy architekturę budynku, jego historię, lokalną kulturę, sztukę, a czasami nawet legendy związane z daną lokalizacją.
Zależy mi na tym, żeby projekt nie był jedynie powieleniem określonej stylistyki, ale miał własną tożsamość, wynikającą z miejsca, w którym powstaje. Dzięki temu nawet hotele należące do tej samej sieci mogą oferować gościom zupełnie inne doświadczenia, pozostając jednocześnie spójne z założeniami marki.
Co zaskoczyło Cię podczas pracy nad hotelem w Tallinnie? Czy jakiś zwyczaj, historia lub detal szczególnie wpłynęły na projekt?
Podczas pracy nad hotelem Mercure w Tallinnie szczególnie zainteresowała mnie relacja Estończyków z naturą. Jest ona bardzo silnie zakorzeniona w lokalnej kulturze, co można dostrzec zarówno w języku, niezwykle bogatym w określenia związane z wiatrem i zjawiskami pogodowymi, jak i w miejscowych legendach.
Punktem wyjścia do naszej koncepcji stała się legenda o strażniku jeziora Ülemiste. Zainspirowała nas do stworzenia wnętrza nawiązującego do podwodnego świata, jego kolorystyki, organicznych form i struktur, które świetnie kontrastowały z bardzo nowoczesną bryłą budynku.
Te inspiracje pojawiają się w doborze materiałów, kolorów i faktur, ale również w sztuce, którą wprowadziliśmy do wnętrza. Specjalnie na potrzeby tego projektu polska artystka Edyta Barańska stworzyła szklane kompozycje inspirowane podwodną fauną i florą.
Zależało nam jednak na tym, żeby nie była to dosłowna ilustracja legendy, ale raczej jej współczesna, abstrakcyjna interpretacja.
Czy w hotelach za granicą spotykasz potrzeby lub obowiązkowe elementy wyposażenia, które w Polsce są mniej oczywiste? Jak wpływają one na projekt i sposób korzystania z hotelu?
Projektując hotele dla międzynarodowych marek, trzeba uwzględniać zarówno standardy danej sieci, jak i lokalne przepisy czy wymagania techniczne. Te ostatnie mogą różnić się między krajami i wpływać na konkretne rozwiązania projektowe, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa, dostępności czy stosowanych materiałów.
Czytaj też:
Mieszkanie w kamienicy z 1913 roku. Zobacz, jak projektantka urządziła 55 m² w Warszawie
Myślę jednak, że równie istotne są różnice wynikające z charakteru rynku i oczekiwań grupy docelowej. Ten sam standard hotelowy nie musi oznaczać identycznego sposobu korzystania z przestrzeni w każdej lokalizacji.
Dlatego na początku projektu staramy się dobrze zrozumieć nie tylko wymagania marki, ale również to, do kogo dany hotel jest skierowany i jaką funkcję ma pełnić. Inaczej będziemy myśleć o przestrzeni hotelu biznesowego, a inaczej o obiekcie nastawionym na dłuższe pobyty czy turystykę wypoczynkową. Te różnice wpływają zarówno na układ funkcjonalny, jak i dobór wyposażenia.
Sztuka w przestrzeni hotelowej
Jaką rolę pełni dla Ciebie sztuka w hotelu? Co może dać tej przestrzeni i jej gościom?
Traktuję sztukę jako pełnoprawny element architektury wnętrza, a nie dekorację, którą dodaje się na końcu projektu. Sztuka może pełnić wiele funkcji. Może budować kompozycję przestrzeni, opowiadać historię miejsca, wywoływać emocje, a czasami nawet celowo zaskakiwać czy wprowadzać pewien dysonans.
Myślę, że właśnie ta emocjonalna i intelektualna warstwa jest szczególnie interesująca. Nie wszystko we wnętrzu musi być oczywiste i jednoznacznie piękne. Czasami to, co nieoczywiste, co wymaga od odbiorcy chwili zastanowienia, sprawia, że przestrzeń staje się bardziej angażująca i zapada w pamięć.
W przypadku hoteli sztuka może też być bardzo dobrym narzędziem do budowania tożsamości miejsca. Szczególnie jeśli jest autorska i powstaje w odpowiedzi na konkretną koncepcję, a nie jest po prostu kolejnym elementem wyposażenia wybranym z katalogu.
Na jakim etapie projektu zaczynasz o niej myśleć? Czy dobierasz dzieła do wnętrza, czy zdarza się, że to konkretna praca staje się punktem wyjścia dla aranżacji?
O sztuce myślę już na etapie tworzenia koncepcji. Nie podchodzę do tego w taki sposób, że najpierw projektujemy całe wnętrze, a później zastanawiamy się, co powiesić na pustych ścianach.
Sztuka jest dla mnie jednym z elementów, które od początku współtworzą kompozycję przestrzeni. Analizuję, w jaki sposób dana praca będzie oddziaływać na pozostałe elementy wnętrza, czy będzie z nimi kontrastować, czy je uzupełniać, jaką rolę odegra w całej narracji.
Nie zawsze musi to być dzieło stworzone specjalnie do konkretnego projektu. Czasami istniejąca już praca może być na tyle interesująca, że staje się punktem wyjścia do dalszych decyzji projektowych. Ważne jest jednak to, żeby jej obecność miała uzasadnienie w całej koncepcji, a nie wynikała wyłącznie z tego, że sama w sobie jest piękna.
Jak wybierasz artystów i prace? Czy zapraszasz do współpracy lokalnych twórców lub zamawiasz dzieła powstające specjalnie dla danego miejsca?
Każdy projekt jest inny i nie mam jednej zasady dotyczącej wyboru artystów. Czasami szukam współpracy z lokalnymi twórcami, szczególnie jeśli ich twórczość jest w jakiś sposób związana z historią czy kulturą danego miejsca. Z drugiej strony bardzo zależy mi również na promowaniu polskiej sztuki i rzemiosła, dlatego chętnie wprowadzam prace polskich artystów do projektów realizowanych za granicą.
Czytaj też:
Od moodboardu do realizacji. Jak Woodeco ułatwia pracę architektom?
Zdarza się też, że zamawiamy dzieła tworzone specjalnie na potrzeby konkretnego wnętrza. To daje nam możliwość zintegrowania sztuki z koncepcją już na etapie jej powstawania, zamiast dopasowywania gotowej pracy do wcześniej zaprojektowanej przestrzeni.
Czy możesz opowiedzieć o konkretnej realizacji, w której sztuka pomogła oddać charakter miasta, opowiedzieć jego historię lub nadać hotelowi wyrazistą tożsamość?
Dobrym przykładem jest hotel Mercure w Tallinnie, którego koncepcję oparliśmy na lokalnej legendzie o strażniku jeziora Ülemiste. Jednym z elementów projektu są wyjątkowe szklane kompozycje stworzone na nasze zamówienie przez polską artystkę Edytę Barańską. Ich organiczne formy nawiązują do podwodnej fauny i flory, która była jedną z głównych inspiracji dla całego wnętrza.
Obecnie pracujemy również nad hotelem w Wilnie, którego koncepcja jest inspirowana lokalną kulturą muzyczną. W tym przypadku planujemy współpracę z litewską artystką związaną z tamtejszą sceną jazzową.
To dwa różne podejścia do tego samego zagadnienia. W Tallinnie zaprosiliśmy polską artystkę do interpretacji lokalnej historii, natomiast w Wilnie chcemy włączyć do projektu twórczość osoby bezpośrednio związanej z kulturą miasta. W obu przypadkach sztuka jest integralną częścią koncepcji i pomaga budować indywidualną tożsamość miejsca.
Jak obecność sztuki wpływa na doświadczenie gości? Czy pamiętasz reakcję, rozmowę lub sytuację, która szczególnie Ci to pokazała?
Myślę, że sztuka może sprawić, że gość zaczyna wchodzić z przestrzenią w bardziej świadomą relację. Zamiast po prostu przebywać w estetycznym wnętrzu, zaczyna coś zauważać, interpretować, zastanawiać się nad znaczeniem poszczególnych elementów.
I nie chodzi o to, żeby każda praca wszystkim się podobała. Czasami znacznie ciekawsze jest to, że coś nas zaskakuje, wywołuje konsternację albo skłania do rozmowy. To też jest przecież reakcja emocjonalna.
Wydaje mi się, że właśnie takie doświadczenia sprawiają, że wnętrze zostaje z nami na dłużej. Możemy nie pamiętać wszystkich mebli czy kolorów w hotelu, ale zapamiętać jedną nieoczywistą pracę, która zwróciła naszą uwagę.
Co decyduje o tym, że sztuka staje się integralną częścią hotelu? Jakie błędy najłatwiej popełnić przy jej wyborze i eksponowaniu?
Myślę, że podstawowym błędem jest traktowanie sztuki jako dekoracji, którą dobiera się na samym końcu, żeby wypełnić puste ściany albo dopasować coś kolorystycznie do wnętrza.
Sama estetyka nie jest dla mnie wystarczającym kryterium. Możemy przecież zestawić ze sobą wiele pięknych przedmiotów i wcale nie stworzyć interesującej przestrzeni. To, że coś jest ładne, nie oznacza jeszcze, że wnosi wartość do całej kompozycji.
Dlatego przy wyborze sztuki zadaję sobie podobne pytania jak przy podejmowaniu innych decyzji projektowych. Jaką rolę ma pełnić ta praca? Co wnosi do przestrzeni? Jak oddziałuje na otaczające ją elementy? Czy wzmacnia narrację miejsca, czy może celowo wprowadza jakiś kontrast?
Ważny jest również sposób jej eksponowania, odpowiednia skala, oświetlenie i relacja z architekturą. Dzieło sztuki nie funkcjonuje przecież w oderwaniu od otoczenia. To właśnie te wzajemne relacje decydują o tym, czy staje się integralną częścią wnętrza, czy pozostaje jedynie dodatkiem.
Aparthotele
Jak oceniasz ten format – na jakie potrzeby gości odpowiada i dla kogo jest szczególnie atrakcyjny?
Aparthotele odpowiadają przede wszystkim na potrzeby osób planujących dłuższe pobyty, szczególnie rodzin z dziećmi, ale również gości podróżujących służbowo, którzy spędzają w jednym miejscu kilka tygodni czy nawet miesięcy.
Ich największą zaletą jest połączenie wygody i niezależności, jaką daje własne mieszkanie, z usługami oferowanymi przez hotel. Goście mają do dyspozycji więcej przestrzeni i mogą samodzielnie przygotowywać posiłki czy organizować swój dzień, nie rezygnując jednocześnie z hotelowego standardu obsługi.
Czytaj też:
Koniec z jelonkami i ciężkim drewnem. Ten hotel pokazuje nowy trend w górskich wnętrzach
Jak z Twojej perspektywy wygląda jego rozwój w Europie? Czy widzisz rosnące zainteresowanie takimi pobytami?
To bardzo dynamicznie rozwijający się segment rynku hospitality, który odpowiada na zmieniające się potrzeby podróżujących. Coraz większe znaczenie ma elastyczność pobytu i możliwość korzystania z przestrzeni hotelowej w sposób zbliżony do codziennego życia we własnym mieszkaniu.
Myślę, że atrakcyjność tego formatu wynika przede wszystkim z połączenia dwóch modeli, które wcześniej funkcjonowały dość niezależnie: tradycyjnego hotelarstwa i wynajmu mieszkań. Aparthotel może oferować większą niezależność i przestrzeń niż klasyczny pokój hotelowy, a jednocześnie zapewniać przewidywalny standard i usługi charakterystyczne dla hotelu.
Czym projektowanie aparthotelu różni się od pracy nad klasycznym hotelem? Co trzeba zapewnić gościom, którzy mają spędzić w nim więcej czasu?
Podstawową różnicą jest większa liczba funkcji, które musimy zmieścić na stosunkowo niewielkiej powierzchni. W klasycznym pokoju hotelowym najważniejsze są przede wszystkim komfortowy sen, możliwość odpoczynku i podstawowe przechowywanie. W aparthotelu dochodzą do tego funkcje, które kojarzymy raczej z mieszkaniem.
Czytaj też:
Tak Polacy widzą Barcelonę. Hotel pełen koloru, sztuki i niezwykłych form
Pojawia się więc w pełni wyposażony aneks kuchenny, wygodna przestrzeń do spożywania posiłków, często również dodatkowe miejsce do spania czy pracy. Znacznie większego znaczenia nabiera przechowywanie, ponieważ goście przyjeżdżający na dłużej mają zwykle więcej rzeczy i korzystają z przestrzeni w zupełnie inny sposób.
Bardzo ważna jest też wielofunkcyjność. Ta sama przestrzeń musi często pełnić kilka ról w ciągu dnia, dlatego szczególnego znaczenia nabierają ergonomia, odpowiedni dobór wyposażenia i przemyślana organizacja wnętrza.
Chodzi o to, żeby pomimo większej liczby funkcji nie stworzyć wrażenia ciasnej, przeładowanej przestrzeni. Gość powinien mieć poczucie komfortu i swobody, nawet jeśli spędza w niej znacznie więcej czasu niż podczas typowego pobytu hotelowego.
Martyna Farid jest architektką i projektantką wnętrz, założycielką oraz dyrektorką kreatywną Aure Studio. Od ponad 12 lat projektuje przestrzenie komercyjne, specjalizując się w hotelarstwie. W swoich realizacjach łączy architekturę, sztukę i lokalny kontekst kulturowy, tworząc wnętrza o indywidualnej tożsamości. Wśród jej projektów znajduje się m.in. hotel Mercure w Tallinnie.
Czytaj też:
Polska architektura ma potencjał, ale wciąż hamują ją te problemy. Trzech architektów mówi wprost Czytaj też:
Kobiety w architekturze wciąż muszą udowadniać więcej? Magdalena Federowicz-Boule mówi wprost
