WXCA z nagrodą UP!Awards 2026. Teatr Bagatela w Krakowie zachwycił jury

Projekt przebudowy i rozbudowy Teatru Bagatela im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Krakowie, autorstwa pracowni WXCA, został laureatem konkursu Wprost UP!Awards 2026 w kategorii „Z szacunkiem do przeszłości”. Kapituła doceniła sposób, w jaki architekci połączyli wartość historycznej tkanki jednego z najważniejszych teatrów Krakowa z wizją nowoczesnej instytucji kultury otwartej na miasto i jego mieszkańców.

Nagrodzona koncepcja zakłada odejście od modelu instytucji funkcjonującej wyłącznie w rytmie repertuaru spektakli na rzecz miejsca aktywnego przez cały dzień, dostępnego zarówno dla mieszkańców, jak i turystów. Jury szczególnie wysoko oceniło projekt wysokiego, wielopoziomowego holu, który dzięki powiązaniu z ulicą i wewnętrznym dziedzińcem ma otwierać teatr na przestrzeń miejską.

Kluczową rolę w nowym układzie obiektu odegra dziedziniec teatru, przekształcony w tarasową przestrzeń publiczną o ogrodowym charakterze. Z jego poziomu będzie można podziwiać panoramę historycznego centrum Krakowa. W założeniu ma on pełnić funkcję miejskiego salonu – miejsca spotkań, wydarzeń kulturalnych i codziennej aktywności mieszkańców.

Projekt przewiduje również stworzenie centralnie zlokalizowanej sali spotkań aktorów, połączonej z zapleczem scenicznym i dostępnej bezpośrednio z dziedzińca. W zależności od potrzeb przestrzeń będzie mogła pełnić funkcję green roomu, sali warsztatowej, części foyer lub kawiarni. Elastyczność i wielofunkcyjność zaprojektowanych wnętrz stanowiły jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za przyznaniem nagrody.

Architekci określają tę część budynku mianem „otwartej kuchni” Teatru Bagatela – miejsca umożliwiającego bezpośredni kontakt pomiędzy twórcami a publicznością.

– W naszej koncepcji szukaliśmy rozwiązań, które w autentyczny sposób połączą współczesność z historią. Takich, które zaproponują nową jakość – nowoczesną i dostępną przestrzeń teatralną, z szacunkiem odnoszącą się do historycznej formy. Celem projektu było stworzenie nowych możliwości artystycznych i zapewnienie najwyższych standardów organizacji spektakli, a jednocześnie wzmocnienie relacji pomiędzy cenioną przez mieszkańców instytucją kultury a Krakowem – podkreślają architekci WXCA.

Nagrodę dla pracowni podczas gali, która odbyła się w Hotelu Nobu Warszawa, wręczył Janusz Komurkiewicz, prezes zarządu FAKRO. W imieniu WXCA wyróżnienie odebrała architekt Klaudia Grodzicka.

– Przed każdym wyborem zespołu każdy jest pytany, czy interesuje się danym tematem i czy dobrze się ze sobą komunikujemy. Przeprowadzamy mnóstwo rozmów i w pewnym momencie to właśnie historia staje się bardzo ważnym członkiem zespołu. Uważam, że jak najlepsze jej przeanalizowanie daje najbardziej oczywiste rozwiązania, takie jak w Teatrze Bagatela – powiedziała podczas gali Klaudia Grodzicka.

Nagrodzony projekt wpisuje się w konsekwentnie rozwijane przez WXCA podejście do projektowania obiektów publicznych, w którym dziedzictwo architektoniczne nie jest traktowane jako zamknięty rozdział, lecz punkt wyjścia do tworzenia nowych wartości kulturowych i przestrzennych.

Przyznana nagroda UP!Awards 2026 potwierdza, że projektowanie oparte na uważnym odczytywaniu historii miejsca oraz odważnym myśleniu o jego przyszłości staje się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju współczesnej polskiej architektury publicznej.

Zespół autorski WXCA: Michał Czerwiński, Anna Dobek-Lenczewska, Mateusz Sokołowski, Michał Sokołowski, Mateusz Matłok, Szczepan Wroński.